Kontrast:
Komentarz
Prawo zamówień publicznych

Dział II

Postępowanie o udzielenie zamówienia klasycznego o wartości równej lub przekraczającej progi unijne

Rozdział 3

Tryby udzielania zamówień

Oddział 3

Przetarg ograniczony

Art. 142

Zakres informacji zawartych w SWZ

1. W przypadku trybu przetargu ograniczonego SWZ zawiera co najmniej informacje, o których mowa w art. 134 ust. 1 pkt 1–12 i 17–21.

2. SWZ zawiera również:

1) informacje, o których mowa w art. 134 ust. 2 pkt 1–10 i 12–18;

2) informację o etapach postępowania, na których wykonawcy będą obowiązani do składania wszystkich lub niektórych podmiotowych środków dowodowych, jeżeli zamawiający przewiduje taką możliwość;

3) informację, czy zamawiający przewiduje możliwość ograniczenia liczby wykonawców, których zaprosi do składania ofert wraz z podaniem liczby wykonawców oraz kryteriów selekcji, o których mowa w art. 148, jeżeli są ustalone;

4) opis sposobu przygotowywania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu;

5) sposób oraz termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.


1. Znaczenie SWZ. W przetargu ograniczonym, podobnie jak w przetargu nieograniczonym, SWZ jest kluczowym dokumentem zamówienia, w którym wyczerpująco i precyzyjnie powinny być opisane (wyspecyfikowane) wszystkie warunki zamówienia, gdyż wykonawca, przygotowując wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a następnie ofertę, opiera się na tym dokumencie. Należy przy tym wspomnieć, że w przetargu ograniczonym warunki zamówienia niezbędne do złożenia ofert zostaną doprecyzowane w zaproszeniu do składania ofert. Zgodnie z art. 7 pkt 29 Pzp przez warunki zamówienia należy rozumieć warunki, które dotyczą zamówienia lub postępowania o udzielenie zamówienia, wynikające w szczególności z opisu przedmiotu zamówienia, wymagań związanych z realizacją zamówienia, kryteriów oceny ofert, wymagań proceduralnych lub projektowanych postanowień umowy w sprawie zamówienia publicznego.

W art. 142 Pzp uregulowany został zakres informacji zawartych w SWZ właściwy dla przetargu ograniczonego. W Pzp rezygnuje się z ogólnej regulacji dotyczącej SWZ i mającej odpowiednie zastosowanie do wszystkich trybów (art. 36 i 37 Pzp2004) na rzecz regulacji wskazującej zakres SWZ dla danego trybu udzielenia zamówienia. Należy przy tym podkreślić, że w art. 142 Pzp zawarte są liczne odesłania do art. 134 Pzp, gdyż zakres warunków zamówienia wyspecyfikowanych w przetargu nieograniczonym jest podobny do zakresu SWZ w przetargu ograniczonym.

Zakres informacji wskazany w art. 142 Pzp jest precyzyjnie uregulowany, ale nie ma on charakteru katalogu zamkniętego.

2. Kompleksowy charakter SWZ. W przetargu ograniczonym SWZ jest opracowywana na etapie przygotowania postępowania, a jej treść musi być udostępniana niezwłocznie od dnia publikacji ogłoszenia o zamówieniu w DUUE. W przetargu ograniczonym nie są dozwolone negocjacje, w wyniku których zamawiający precyzuje SWZ, dlatego też zamawiający powinien już na początku postępowania wyczerpująco i precyzyjnie przedstawić wykonawcy wszystkie warunki zamówienia. Dopuszczalne zmiany i wyjaśnienia SWZ nie powinny być regułą, a raczej możliwością – wyjątkiem od zasady. Należycie opisane w SWZ warunki zamówienia zwiększają prawdopodobieństwo wyboru właściwego wykonawcy i jego oferty, a dobrze zaprojektowane postanowienia umowy stanowiące część SWZ sprzyjają – należytemu wykonaniu umowy nawet w niesprzyjających okolicznościach.

Pomimo tego, że w ogłoszeniu o zamówieniu zawarte są istotne warunki zamówienia, w SWZ zamawiający powinien powtórzyć te warunki, a w praktyce opisać je wyczerpująco, gdyż formularze ogłoszeń nie zawsze pozwalają na wpisanie pełnych treści bądź nie przewidują niektórych zagadnień (np. projektowanych postanowień umowy). Oczywistym jest, że w danych postępowaniu o udzielenie zamówienia warunki zamówienia określone w ogłoszeniu o zamówieniu muszą być tożsame z warunkami zamówienia wyspecyfikowanymi w SWZ.

3. Obowiązkowe elementy każdej SWZ. W przetargu ograniczonym, zgodnie z art. 142 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 i 5 Pzp, do obligatoryjnych elementów każdej SWZ należą:

1) dane teleadresowe zamawiającego (tj. nazwa oraz adres zamawiającego, numer telefonu, adres poczty elektronicznej) oraz adres strony internetowej prowadzonego postępowania (na temat „strony internetowej prowadzonego postępowania” – zob. komentarz do art. 64 Pzp) – odesłanie do art. 134 ust. 1 pkt 1 Pzp;

2) dokładny adres (ścieżka dostępu) strony internetowej, na której udostępniane będą zmiany i wyjaśnienia treści SWZ oraz inne dokumenty zamówienia bezpośrednio związane z postępowaniem o udzielenie zamówienia – odesłanie do art. 134 ust. 1 pkt 2 Pzp;

3) tryb udzielenia zamówienia, a więc przetarg ograniczony – odesłanie do art. 134 ust. 1 pkt 3 Pzp;

4) opis przedmiotu zamówienia dokonany w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniający wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty (regulacje dotyczące opisu przedmiotu zamówienia zawarte zostały w art. 99–103 Pzp) – odesłanie do art. 134 ust. 1 pkt 4 Pzp;

5) informacje o przedmiotowych środkach dowodowych w rozumieniu art. 7 pkt 20 Pzp (regulacje dotyczące przedmiotowych środków dowodowych ujęte zostały w art. 104–107 Pzp) – odesłanie do art. 134 ust. 1 pkt 5 Pzp;

6) termin wykonania zamówienia, a więc termin wykonania umowy w sprawie zamówienia publicznego, który jest zależny od specyfiki danego zamówienia (zamawiający określając ten termin, musi uwzględnić regulacje określone w art. 434 Pzp – dotyczące terminu, na jaki może być zawarta umowa w sprawie zamówienia publicznego, art. 435 Pzp – dotyczące możliwości zawarcia umowy na czas nieoznaczony oraz art. 436 pkt 1 Pzp – dotyczące obowiązku określenia w umowie planowanego terminu wykonania umowy) – odesłanie do art. 134 ust. 1 pkt 6 Pzp;

7) obligatoryjne podstawy wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia, o których mowa w art. 108 – odesłanie do art. 134 ust. 1 pkt 7 Pzp;

8) informacje o warunkach udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia (regulacje dotyczące warunków udziału w postępowaniu ujęte zostały w art. 112–117 Pzp) – odesłanie do art. 134 ust. 1 pkt 8 Pzp;

9) wykaz podmiotowych środków dowodowych w rozumieniu art. 7 pkt 17 Pzp (regulacje dotyczące podmiotowych środków dowodowych ujęte zostały w art. 124–128 Pzp, jak również w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw gospodarki, wydanym na podstawie art. 128 ust. 6 Pzp) – odesłanie do art. 134 ust. 1 pkt 9 Pzp;

10) informacje o środkach komunikacji elektronicznej, przy użyciu których zamawiający będzie komunikował się z wykonawcami, oraz informacje o wymaganiach technicznych i organizacyjnych sporządzania, wysyłania i odbierania korespondencji elektronicznej (ramy prawne dotyczące komunikacji zamawiającego z wykonawcami ujęte zostały w art. 61–69 Pzp, a także w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów wydanym na podstawie art. 70 Pzp) – odesłanie do art. 134 ust. 1 pkt 10 Pzp;

11) informacje o sposobie komunikowania się zamawiającego z wykonawcami w inny sposób niż przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, w tym w przypadku zaistnienia jednej z sytuacji określonych w art. 65 ust. 1 ust. 1–6, art. 66 i art. 69 Pzp (co do zasady wszelka komunikacja zamawiającego z wykonawcami powinna odbywać się przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, jeżeli jednak zaistnieje jedna z okoliczności określonych w art. 65 ust. 1 pkt 1–6, art. 66 i art. 69 Pzp, zamawiający może przewidzieć odstępstwa od komunikacji wyłącznie przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, wówczas w SWZ musi podać szczegółowe informacje, tj. w jakim zakresie wprowadza odstępstwo oraz jaki będzie sposób komunikowania się, inny niż przy użyciu środków komunikacji elektronicznej; ponadto w myśl art. 61 ust. 2 Pzp w przetargu ograniczonym komunikacja ustna dopuszczalna jest w odniesieniu do informacji, które nie są istotne, w szczególności nie dotyczą ogłoszenia o zamówieniu lub dokumentów zamówienia, wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, ofert, o ile jej treść jest udokumentowana) – odesłanie do art. 134 ust. 1 pkt 11 Pzp;

12) wskazanie osób uprawnionych do komunikowania się z wykonawcami (zazwyczaj będą to pracownicy zamawiającego, w tym członkowie komisji przetargowej) – odesłanie do art. 134 ust. 1 pkt 12 Pzp;

13) sposób obliczenia ceny – powinien być określony na potrzeby danego postępowania i zależny od specyfiki przedmiotu zamówienia oraz rodzaju wynagrodzenia przewidzianego przez zamawiającego w projektowanych postanowieniach umownych (niejednokrotnie na podstawie określonego przez zamawiającego sposobu obliczenia ceny wykonawca wypełnia formularz cenowy stanowiący załącznik do oferty, a następnie do umowy w sprawie zamówienia publicznego) – odesłanie do art. 134 ust. 1 pkt 17 Pzp;

14) opis kryteriów oceny ofert wraz z podaniem wag tych kryteriów i sposobu oceny ofert (zamawiający, opisując ten element SWZ, powinien uwzględnić regulacje dotyczące kryteriów oceny ofert ujęte w art. 239–247 Pzp) – odesłanie do art. 134 ust. 1 pkt 18 Pzp;

15) informacje o formalnościach, jakie muszą zostać dopełnione po wyborze oferty w celu zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego (w tej części SWZ, oprócz kwestii formalnych związanych z reprezentacją osób uprawnionych do zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego zamawiający powinien poinformować np. o obowiązku wniesienia przed zawarciem umowy zabezpieczenia należytego wykonania umowy, o ile je przewiduje, czy też o obowiązku przedłożenia kopii umowy regulującej współpracę wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, o ile oferta takich wykonawców zostanie wybrana) – odesłanie do art. 134 ust. 1 pkt 19 Pzp;

16) projektowane postanowienia umowy w sprawie zamówienia publicznego, które zostaną wprowadzone do umowy w sprawie zamówienia publicznego (Pzp szczegółowo reguluje możliwy zakres takich postanowień umownych, zamawiający, sporządzając projektowane postanowienia umowne, które zazwyczaj stanowią załącznik do SWZ, powinien w szczególności uwzględnić regulacje zawarte w art. 433 Pzp – zakazy dotyczące projektowanych postanowień umownych, art. 436–439 Pzp – obowiązkowe postanowienia umowy w sprawie zamówienia publicznego, art. 441–443 Pzp prawo opcji, zaliczki na poczet wykonania zamówienia, zapłata wynagrodzenia w częściach) – odesłanie do art. 134 ust. 1 pkt 20 Pzp;

17) pouczenie o środkach ochrony prawnej przysługujących wykonawcy (w przetargu ograniczonym zamawiający powinien pouczyć o możliwości złożenia przez wykonawcę odwołania do Prezesa KIO na niezgodną z przepisami Pzp czynność zamawiającego, podjętą w postępowaniu o udzielenie zamówienia, w tym na projektowane postanowienie umowy lub zaniechanie czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, do której zamawiający był obowiązany na podstawie Pzp, a także o przysługującym prawie wniesienia skargi na orzeczenie KIO do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu zamówień publicznych; w Pzp regulacje dotyczące środków ochrony prawnej, w tym terminy na ich wniesienie, ujęte zostały w dziale IX, tj. w przepisach art. 505–590 Pzp) – odesłanie do art. 134 ust. 1 pkt 21 Pzp;

18) opis sposobu przygotowywania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu (sposób przygotowywania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu determinowany jest zasadą składania tych wniosków w formie elektronicznej i przy użyciu środków komunikacji elektronicznej) – zgodnie z art. 142 ust. 2 pkt 4 Pzp;

19) sposób oraz termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu (sposób składania wniosków determinowany jest zasadą ich składania w formie elektronicznej i przy użyciu środków komunikacji elektronicznej spełniających wymagania określone w art. 68 Pzp oraz rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów wydanym na podstawie art. 70 Pzp; w ślad za dyrektywą klasyczną ustawodawca w art. 144 Pzp określa minimalne terminy składania wniosków w przetargu ograniczonym, przy czym zamawiający, wyznaczając termin składania wniosków, powinien w myśl art. 131 Pzp uwzględnić złożoność i specyfikę przedmiotu zamówienia oraz czas niezbędny do ich przygotowania i złożenia, a także czas niezbędny do zapoznania się przez wykonawców z informacjami koniecznymi do przygotowania wniosków, przy czym w SWZ zamawiający powinien wskazać precyzyjny termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, tj. konkretną datę i godzinę, do której jest możliwe składanie tych wniosków) – zgodnie z art. 142 ust. 2 pkt 5 Pzp.

4. Elementy SWZ zależne od danego postępowania. W art. 142 ust. 2 pkt 1–3 Pzp zostały wymienione te elementy SWZ (warunki zamówienia), które nie są obligatoryjne w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu ograniczonego. Jednakże gdy zamawiający je przewidzi, obowiązkowo musi je opisać w SWZ, gdyż wprowadzenie do wyliczenia w art. 142 ust. 2 Pzp stanowi wyraźnie „SWZ zawiera również”.

Stosownie do art. 142 ust. 2 pkt 1–3 Pzp w przetargu ograniczonym SWZ zawiera również:

1) fakultatywne podstawy wykluczenia, o których mowa w art. 109 ust. 1 Pzp, jeżeli zamawiający je przewiduje – odesłanie do art. 134 ust. 2 pkt 1 Pzp;

2) opis części zamówienia, jeżeli zamawiający dopuszcza składanie ofert częściowych –odesłanie do art. 134 ust. 2 pkt 2 Pzp;

3) liczbę części zamówienia, na którą wykonawca może złożyć ofertę, lub maksymalną liczbę części, na które zamówienie może zostać udzielone temu samemu wykonawcy, oraz kryteria lub zasady, mające zastosowanie do ustalenia, które części zamówienia zostaną udzielone jednemu wykonawcy, w przypadku wyboru jego oferty w większej niż maksymalna liczbie części – odesłanie do art. 134 ust. 2 pkt 3 Pzp;

4) wymagania dotyczące wadium, jeżeli zamawiający wraz z ofertą przewiduje obowiązek wniesienia wadium – odesłanie do art. 134 ust. 2 pkt 4 Pzp;

5) informacje dotyczące zabezpieczenia należytego wykonania umowy, jeżeli zamawiający przewiduje obowiązek jego wniesienia – odesłanie do art. 134 ust. 2 pkt 5 Pzp;

6) informacje dotyczące ofert wariantowych, w tym informacje o sposobie przedstawiania ofert wariantowych oraz minimalne warunki, jakim muszą odpowiadać oferty wariantowe, jeżeli zamawiający wymaga lub dopuszcza ich składanie – odesłanie do art. 134 ust. 2 pkt 6 Pzp;

7) maksymalną liczbę wykonawców, z którymi zamawiający zawrze umowę ramową, jeżeli zamawiający przewiduje zawarcie umowy ramowej – odesłanie do art. 134 ust. 2 pkt 7 Pzp;

8) informację o przewidywanych zamówieniach, o których mowa w art. 214 ust. 1 pkt 7 i 8 Pzp, jeżeli zamawiający przewiduje udzielenie takich zamówień (tj. zamówieniach polegających na powtórzeniu podobnych usług lub robót budowlanych i zamówieniach na dodatkowe dostawy) – odesłanie do art. 134 ust. 2 pkt 8 Pzp;

9) informacje dotyczące przeprowadzenia przez wykonawcę wizji lokalnej lub sprawdzenia przez niego dokumentów niezbędnych do realizacji zamówienia, o których mowa w art. 131 ust. 2 Pzp, jeżeli zamawiający przewiduje możliwość albo wymaga złożenia oferty po odbyciu wizji lokalnej lub sprawdzeniu tych dokumentów – odesłanie do art. 134 ust. 2 pkt 9 Pzp;

10) informacje dotyczące walut obcych, w jakich mogą być prowadzone rozliczenia między zamawiającym a wykonawcą, jeżeli zamawiający przewiduje rozliczenia w walutach obcych – odesłanie do art. 134 ust. 2 pkt 10 Pzp;

11) informację o przewidywanym wyborze najkorzystniejszej oferty z zastosowaniem aukcji elektronicznej wraz z informacjami, o których mowa w art. 230 Pzp, jeżeli zamawiający przewiduje aukcję elektroniczną – odesłanie do art. 134 ust. 2 pkt 12 Pzp;

12) informacje dotyczące zwrotu kosztów udziału w postępowaniu, jeżeli zamawiający przewiduje ich zwrot – odesłanie do art. 134 ust. 2 pkt 13 Pzp;

13) wymagania w zakresie zatrudnienia na podstawie stosunku pracy, w okolicznościach, o których mowa w art. 95 Pzp (tj. wymagania związane z realizacją zamówienia w zakresie zatrudnienia przez wykonawcę lub podwykonawcę na podstawie stosunku pracy osób wykonujących wskazane przez zamawiającego czynności w zakresie realizacji zamówienia, jeżeli wykonanie tych czynności polega na wykonywaniu pracy w sposób określony w art. 22 § 1 Kp), jeżeli zamawiający przewiduje takie wymagania – odesłanie do art. 134 ust. 2 pkt 14 Pzp;

14) wymagania w zakresie zatrudnienia osób, o których mowa w art. 96 ust. 2 pkt 2 Pzp, jeżeli zamawiający przewiduje takie wymagania (tj. zamawiający może wymagać, aby zamówienie było realizowane przez osoby z określonych kategorii społecznych, np. przez bezrobotnych, osoby niepełnosprawne, młodocianych w celu przygotowania zawodowego) – odesłanie do art. 134 ust. 2 pkt 15 Pzp;

15) informację o zastrzeżeniu możliwości ubiegania się o udzielenie zamówienia wyłącznie przez wykonawców, o których mowa w art. 94 Pzp, jeżeli zamawiający przewiduje takie wymagania (zamawiający może zastrzec, że o udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wyłącznie wykonawcy mający status zakładu pracy chronionej, spółdzielnie socjalne oraz inni wykonawcy, których głównym celem lub głównym celem działalności ich wyodrębnionych organizacyjnie jednostek, które będą realizowały zamówienie, jest społeczna i zawodowa integracja osób społecznie marginalizowanych) – odesłanie do art. 134 ust. 2 pkt 16 Pzp;

16) informację o obowiązku osobistego wykonania przez wykonawcę kluczowych zadań, jeżeli zamawiający dokonuje takiego zastrzeżenia zgodnie z art. 60 Pzp (w przypadku wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia) i art. 121 Pzp (w przypadku polegania przez wykonawcę na zdolnościach lub sytuacji podmiotu udostępniającego zasoby) – odesłanie do art. 134 ust. 2 pkt 17 Pzp;

17) wymóg lub możliwość złożenia ofert w postaci katalogów elektronicznych lub dołączenia katalogów elektronicznych do oferty, w sytuacji określonej w art. 93 Pzp – odesłanie do art. 134 ust. 2 pkt 18 Pzp;

18) informację o etapach postępowania, na których wykonawcy będą obowiązani do składania wszystkich lub niektórych podmiotowych środków dowodowych, jeżeli zamawiający przewiduje taką możliwość – zgodnie z art. 142 ust. 2 pkt 2 Pzp;

19) informację, czy zamawiający przewiduje możliwość ograniczenia liczby wykonawców, których zaprosi do składania ofert wraz z podaniem liczby wykonawców oraz kryteriów selekcji, o których mowa w art. 148 Pzp, jeżeli są ustalone – zgodnie z art. 142 ust. 2 pkt 3 Pzp.

Jeżeli zatem zamawiający nie wymieni w SWZ któregoś z tych elementów, będzie to oznaczać, że nie przewiduje tego w danym postępowaniu. Przykładowo jeżeli zamawiający nie wskaże w treści SWZ, które z fakultatywnych podstaw wykluczenia wykonawcy z art. 109 ust. 1 Pzp mają zastosowanie w danym postępowaniu (art. 109 ust. 2 w zw. z art. 134 ust. 2 pkt 1 Pzp, do którego odsyła art. 142 ust. 2 pkt 1 Pzp), wówczas należy przyjąć domniemanie, że w danym postępowaniu zamawiający nie stosuje żadnych fakultatywnych podstaw wykluczania wykonawców określonych w art. 109 ust. 1 Pzp.

Należy przy tym ponownie podkreślić, że treść ogłoszenia o zamówieniu musi być skorelowana z treścią SWZ. Nie powinno dochodzić do takich sytuacji, że zamawiający w ogłoszeniu o zamówieniu wskaże, iż dany warunek zamówienia przewiduje (np. fakultatywną podstawę wykluczenia wykonawcy czy możliwość ograniczenia liczby wykonawców w oparciu o kryteria selekcji), a w SWZ tego nie wpisze. W SWZ dany warunek zamówienia powinien być opisany przez zamawiającego wyczerpująco.

Wypada również zauważyć, że w Pzp niezależnie od wartości zamówienia żądanie wadium czy zabezpieczenia należytego wykonania umowy nie jest obligatoryjne. Dlatego też wymagania dotyczące wadium oraz zabezpieczenia należytego wykonania umowy zostały ujęte w art. 134 ust. 2 pkt 4 i 5 Pzp (do którego odsyła art. 142 ust. 2 pkt 1 Pzp), a więc nie stanowią one obligatoryjnych elementów SWZ, o ile zamawiający w danym postępowaniu nie przewidział obowiązku wniesienia wadium lub zabezpieczenia należytego wykonania umowy.

W praktyce może zdarzyć się, że zamawiający w SWZ będzie odnosił się do wszystkich elementów (warunków zamówienia) wyspecyfikowanych w art. 142 ust. 2 pkt 1–3 Pzp, wskazując przy niektórych z nich, że ich nie przewiduje. Taka praktyka nie jest błędną, a czasami może wpływać na przejrzystość SWZ oraz zmniejszać liczbę pytań ze strony potencjalnych wykonawców w zakresie przewidzenia przez zamawiającego w danym postępowaniu dodatkowych warunków zamówienia, ujętych jako nieobligatoryjne elementy SWZ.