Dział II
Postępowanie o udzielenie zamówienia klasycznego o wartości równej lub przekraczającej progi unijne
Rozdział 3
Tryby udzielania zamówień
Oddział 1
Przepisy ogólne
Art. 130
Wszczęcie postępowania o udzielnie zamówienia
1. Zamawiający wszczyna postępowanie o udzielenie zamówienia przez przekazanie:
1) ogłoszenia o zamówieniu Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej, w przypadku trybu przetargu nieograniczonego, przetargu ograniczonego, negocjacji z ogłoszeniem, dialogu konkurencyjnego albo partnerstwa innowacyjnego;
2) zaproszenia do negocjacji, w przypadku trybu negocjacji bez ogłoszenia albo zamówienia z wolnej ręki.
2. Zamawiający może wszcząć postępowanie o udzielenie zamówienia w trybie negocjacji z ogłoszeniem lub dialogu konkurencyjnego przez przekazanie zaproszenia do negocjacji lub dialogu, w okolicznościach, o których mowa w art. 153 pkt 5, jeżeli zaprosi do negocjacji lub dialogu wyłącznie wszystkich wykonawców, którzy nie podlegają wykluczeniu i spełniają warunki udziału w postępowaniu oraz w prowadzonym uprzednio postępowaniu w trybie przetargu nieograniczonego lub przetargu ograniczonego złożyli oferty, które nie zostały odrzucone na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1, 2, 6, 7, 9, 12–14 i 18.
3. Zamawiający może, po opublikowaniu ogłoszenia o zamówieniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, bezpośrednio poinformować o wszczęciu postępowania o udzielenie zamówienia znanych sobie wykonawców, którzy w ramach prowadzonej działalności świadczą usługi, dostawy lub roboty budowlane będące przedmiotem zamówienia.
1. Moment wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia. Art. 130 Pzp określa czynności wszczynające postępowanie, a tym samym moment wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia w odniesieniu do wszystkich trybów wymienionych w art. 129 Pzp. Jest to istotne w kontekście ustalenia dokładnej i granicznej daty, w której postępowanie się rozpoczyna. Ma to przykładowo znaczenie dla ustalenia, które przepisy znajdą zastosowanie w momencie zmiany stanu prawnego czy ustalenia możliwości złożenia odwołania na podjętą lub zaniechaną przez zamawiającego czynność w postępowaniu o udzielenie zamówienia.
W momencie wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia kończy się etap przygotowania postępowania, a zaczyna etap prowadzenia postępowania. Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, co oznacza, że musi on dokonać kolejnych czynności, do których go przepisy obligują, lub na dokonanie których przepisy mu pozwalają.
2. Wszczęcie postępowania przez przekazanie ogłoszenia o zamówieniu UPUE. W art. 130 ust. 1 pkt 1 Pzp został określony moment wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w odniesieniu do: trybu przetargu nieograniczonego, przetargu ograniczonego, negocjacji z ogłoszeniem, dialogu konkurencyjnego oraz partnerstwa innowacyjnego – a więc do trybów wszczynanych ogłoszeniem o zamówieniu. W przypadku tych trybów zamawiający wszczyna postępowanie o udzielenie zamówienia przez przekazanie ogłoszenia o zamówieniu UPUE, a więc w dniu przekazania ogłoszenia o zamówieniu postępowanie zostaje wszczęte. Tym samym przekazanie ogłoszenia o zamówieniu UPUE w celu jego publikacji będzie pierwszą czynnością w postępowaniu, a zamawiający, zgodnie z art. 87 ust. 3 Pzp, jest obowiązany udokumentować datę przekazania ogłoszenia, w szczególności przechowywać dowód przekazania tego ogłoszenia. Od daty przekazania ogłoszenia o zamówieniu UPUE liczone są też minimalne terminy ustawowe na składanie ofert albo odpowiednio wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.
3. Przekazanie ogłoszenia o zamówieniu UPUE a publikacja ogłoszenia w DUUE. Pzp w art. 130 ust. 1 pkt 1 stanowi, że wszczęcie postępowania następuje poprzez przekazanie przez zamawiającego ogłoszenia o zamówieniu UPUE. Zamieszczenie ogłoszenia na stronie internetowej prowadzonego postępowania ma charakter wtórny (obowiązkowy, ale nie decydujący o wszczęciu postępowania). Regulacje dotyczące ogłoszeń w postępowaniach o udzielenie zamówienia klasycznego o wartości równej lub przekraczającej progi unijne, w tym publikowanych w DUUE, zostały ujęte w art. 86–90 Pzp. Należy przy tym zaznaczyć, że w myśl art. 53 dyrektywy klasycznej oraz zgodnie z art. 133 ust. 1, art. 141, art. 155 ust. 2, art. 173, art. 191 ust. 2 Pzp zamawiający publikuje dokumenty zamówienia (w szczególności SWZ albo odpowiednio OPW) dopiero od dnia publikacji ogłoszenia o zamówieniu w DUUE.
4. Wszczęcie postępowania przez przekazanie zaproszenia do negocjacji. Stosownie do art. 130 ust. 1 pkt 2 Pzp w postępowaniach, które nie są poprzedzone ogłoszeniem o zamówieniu, tj. w trybie negocjacji bez ogłoszenia oraz zamówienia z wolnej ręki, wszczęcie postępowania następuje przez przekazanie zaproszenia do negocjacji. W przypadku trybu negocjacji bez ogłoszenia będzie to przekazanie zaproszenia do negocjacji wybranym wykonawcom, natomiast w przypadku trybu zamówienia z wolnej ręki będzie to przekazanie zaproszenia do negocjacji jednemu wykonawcy. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 208 ust. 2 Pzp – w przypadku negocjacji bez ogłoszenia – oraz art. 213 ust. 2 Pzp – w przypadku zamówienia z wolnej ręki – zamawiający, po wszczęciu postępowania, może przekazać do publikacji UPUE ogłoszenie o zamiarze zawarcia umowy. Z kolei zgodnie z art. 216 ust. 1 Pzp zamawiający przed udzieleniem zamówienia w trybie zamówienia z wolnej ręki, na podstawie art. 214 ust. 1 pkt 11–14 Pzp (zamówienie in house), zamieszcza w BZP ogłoszenie o zamiarze zawarcia umowy. Zamieszczenie tych ogłoszeń nie stanowi jednak czynności wszczynających postępowanie.
5. Wszczęcie postępowania przez przekazanie zaproszenia do negocjacji lub zaproszenia do dialogu. W art. 130 ust. 2 Pzp określone zostało zdarzenie, a tym samym moment wszczęcia postępowania w trybie negocjacji z ogłoszeniem lub dialogu konkurencyjnego w okolicznościach, o których mowa w art. 153 pkt 5 Pzp, (tj. w następstwie uprzednio prowadzonego postępowania w trybie przetargu nieograniczonego lub przetargu ograniczonego zob. komentarz do art. 153 pkt 5 Pzp). Zamawiający może wówczas wszcząć postępowanie przez przekazanie zaproszenia do negocjacji (w przypadku negocjacji z ogłoszeniem) lub zaproszenia do dialogu (w przypadku dialogu konkurencyjnego), jeżeli zaprosi do negocjacji lub dialogu wyłącznie wszystkich wykonawców, którzy nie podlegają wykluczeniu i spełniają warunki udziału w postępowaniu oraz w prowadzonym uprzednio postępowaniu w trybie przetargu nieograniczonego lub przetargu ograniczonego złożyli oferty, które nie zostały odrzucone na podstawie art. 226 ust. 1:
1) pkt 1 Pzp ‒ oferta złożona po terminie składania ofert,
2) pkt 2 Pzp ‒ oferta złożona przez wykonawcę:
a. podlegającego wykluczeniu z postępowania lub
b. niespełniającego warunków udziału w postępowaniu, lub
c. który nie złożył w przewidzianym terminie JEDZ lub podmiotowego środka dowodowego, potwierdzających brak podstaw wykluczenia lub spełnianie warunków udziału w postępowaniu, przedmiotowego środka dowodowego, lub innych dokumentów lub oświadczeń,
3) pkt 6 Pzp ‒ oferta nie została sporządzona lub przekazana w sposób zgodny z wymaganiami technicznymi oraz organizacyjnymi sporządzania lub przekazywania ofert przy użyciu środków komunikacji elektronicznej określonymi przez zamawiającego,
4) pkt 7 Pzp ‒ oferta została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji,
5) pkt 9 Pzp ‒ oferta została złożona przez wykonawcę niezaproszonego do składania ofert,
6) pkt 12 Pzp ‒ wykonawca nie wyraził pisemnej zgody na przedłużenie terminu związania ofertą,
7) pkt 13 Pzp ‒ wykonawca nie wyraził pisemnej zgody na wybór jego oferty po upływie terminu związania ofertą,
8) pkt 14 Pzp ‒ wykonawca nie wniósł wadium lub wniósł w sposób nieprawidłowy lub nie utrzymywał wadium nieprzerwanie do upływu terminu związania ofertą lub złożył wniosek o zwrot wadium,
9) pkt 18 Pzp ‒ oferta została złożona bez odbycia wizji lokalnej lub bez sprawdzenia dokumentów niezbędnych do realizacji zamówienia dostępnych na miejscu u zamawiającego, w przypadku gdy zamawiający tego wymagał w dokumentach zamówienia.
Jeżeli więc w uprzednio prowadzonym postępowaniu oferta któregoś z wykonawców podlegała odrzuceniu, na podstawie chociażby jednej z tych okoliczności, wówczas do takiego wykonawcy zamawiający nie może skierować zaproszenia do negocjacji (w przypadku negocjacji z ogłoszeniem) lub zaproszenia do dialogu (w przypadku dialogu konkurencyjnego). Zwrot „wyłącznie wszystkich wykonawców” oznacza również, że zamawiający nie może zaprosić innych wykonawców, w szczególności wykonawców spoza uprzednio prowadzonego postępowania.
W okolicznościach, o których mowa w art. 130 ust. 2 Pzp, zamawiający może odstąpić od publikacji ogłoszenia o zamówieniu. Jeżeli zamawiający odstąpi od publikacji ogłoszenia o zamówienia, takie postępowanie wszczynane jest przez przekazanie zaproszenia do negocjacji albo odpowiednio zaproszenia do dialogu, a nie przez przekazanie ogłoszenia o zamówieniu UPUE (zob. komentarz do art. 154 Pzp).
6. Informowanie o wszczętym postępowaniu potencjalnych wykonawców. Zgodnie z art. 130 ust. 3 Pzp zamawiający może, po opublikowaniu ogłoszenia o zamówieniu w DUUE, bezpośrednio poinformować o wszczęciu postępowania o udzielenie zamówienia znanych sobie wykonawców, którzy w ramach prowadzonej działalności świadczą usługi, dostawy lub roboty budowlane będące przedmiotem zamówienia. Powinno to sprzyjać większemu zainteresowaniu danym zamówieniem, a więc skutkować potencjalnie większą liczbą złożonych wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub ofert.