Dział XII
Przepisy o karach pieniężnych
Art. 621
Decyzja administracyjna o nałożeniu kary pieniężnej
1. Karę pieniężną nakłada Prezes Urzędu w drodze decyzji administracyjnej.
2. Prezes Urzędu nie nakłada kary pieniężnej, jeżeli w związku z naruszeniem przepisu ustawy Izba lub sąd nałożyły karę finansową.
3. Decyzji o nałożeniu kary pieniężnej nie można nadać klauzuli natychmiastowej wykonalności.
1. Decyzja administracyjna o nałożeniu kary pieniężnej. Przepis art. 621 Pzp nawiązuje do kompetencji Prezesa Urzędu, wyrażonej w art. 611 pkt 1 Pzp, który stanowi, że w przypadku ujawnienia naruszenia przepisów ustawy może on nałożyć karę pieniężną, o której mowa w dziale XII Pzp. Koreluje on również z wyrażoną w art. 469 pkt 2 Pzp kompetencją Prezesa Urzędu do podejmowania rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach przewidzianych ustawą.
Art. 621 Pzp ustanawia administracyjny tryb nakładania przez Prezesa Urzędu kary pieniężnej, określa, kiedy takiej kary Prezes Urzędu nie nakłada, jak również przesądza o braku natychmiastowej wykonalności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej.
Prezes Urzędu może nałożyć karę po przeprowadzeniu kontroli udzielania zamówień, jak również na podstawie informacji pozyskanych od innych organów czy instytucji (np. wskutek zawiadomienia skierowanego przez Najwyższą Izbę Kontroli na podstawie art. 63 ust. 3 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli).
Kara pieniężna jest nakładana przez Prezesa Urzędu – organ administracji rządowej właściwy w sprawie zamówień publicznych – w drodze decyzji administracyjnej, co oznacza, że wydając taką decyzję, Prezes Urzędu stosuje przepisy Kpa.
Prowadząc postępowanie administracyjne w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu naruszenia Pzp, Prezes Urzędu stosuje przepisy Kpa m.in. w zakresie zasad ogólnych, terminów załatwiania spraw, doręczeń, wszczęcia postępowania, udostępniania akt sprawy administracyjnej, dopuszczania i przeprowadzania dowodów, administracyjnych kar pieniężnych, decyzji i postanowień. Przy czym należy podkreślić, że w dziale XII Pzp została szczegółowo uregulowana wysokość kary pieniężnej, a także przesłanki jej nałożenia, w związku z powyższym przepisy działu IVa Kpa o administracyjnych karach pieniężnych w tym zakresie nie będą miały zastosowania (art. 189a § 2 pkt 1 Kpa). Nie jest zatem możliwe miarkowanie wysokości kary pieniężnej.
Prezes Urzędu, będący kierownikiem centralnego urzędu administracji rządowej nadzorowanym przez ministra właściwego do spraw gospodarki, jest ministrem w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 Kpa, a więc od wydanej przez niego decyzji nie przysługuje odwołanie, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie przez niego sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy składa się do Prezesa Urzędu w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia (zob. art. 127 § 3 Kpa).
Ponadto zamawiający, na którego została nałożona kara pieniężna, może zrezygnować z prawa do złożenia do Prezesa Urzędu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i od decyzji nakładającej na niego karę pieniężną wnieść skargę do WSA w Warszawie – jako właściwego w sprawie (art. 13 § 2 Ppsa) – za pośrednictwem Prezesa Urzędu (zob. art. 52 § 3 Ppsa). Skarga taka podlega wpisowi stosunkowemu, zależnemu od wysokości nałożonej kary pieniężnej, ustalanemu w oparciu o przepisy rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący może złożyć do sądu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (zob. art. 244 Ppsa).
W sytuacji gdy zamawiający wniesie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Urzędu wydaje po jego rozpoznaniu decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie pierwszej instancji w całości, albo umarza postępowanie odwoławcze (zob. art. 138 Kpa w zw. z art. 127 § 3 Kpa).
2. Kara pieniężna a kara finansowa nakładana przez KIO lub sąd. Zgodnie z art. 621 ust. 2 Pzp Prezes Urzędu nie nakłada kary pieniężnej, jeżeli w związku z naruszeniem przepisu ustawy Izba lub sąd nałożyły karę finansową.
Przepis ten nawiązuje do instytucji kary finansowej, którą na zamawiającego może nałożyć KIO w wyniku uwzględnienia odwołania, jak również sąd zamówień publicznych w postępowaniu skargowym. Jeżeli umowa została zawarta oraz zachodzi jedna z przesłanek unieważnienia umowy, o której mowa w art. 457 ust. 1 Pzp, KIO może m.in. unieważnić umowę w zakresie zobowiązań niewykonanych i nałożyć karę finansową w uzasadnionych przypadkach, w szczególności gdy nie jest możliwy zwrot świadczeń spełnionych na podstawie umowy podlegającej unieważnieniu (art. 554 ust. 3 pkt 2 lit. b Pzp) albo nałożyć karę finansową (art. 554 ust. 3 pkt 2 lit. c Pzp). Tożsame rozstrzygnięcia mogą zostać zastosowane przez sąd zamówień publicznych w przypadku uwzględnienia skargi (zob. art. 588 ust. 2 zd. 2 Pzp).
Wyłączenie możliwości nałożenia kary pieniężnej przez Prezesa Urzędu, w sytuacji gdy na zamawiającego została już uprzednio nałożona kara finansowa w postępowaniu przez KIO lub w postępowaniu skargowym przez sąd, ma na celu zapobieżenie podwójnej odpowiedzialności finansowej zamawiającego za ten sam czyn stanowiący naruszenie Pzp.
3. Brak rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 621 ust. 3 Pzp decyzji o nałożeniu kary pieniężnej nie można nadać klauzuli natychmiastowej wykonalności.
Przepis ten wprowadza zakaz nadawania decyzjom Prezesa Urzędu o nałożeniu kary pieniężnej rygoru natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że nieostatecznej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej nie może zostać nadany rygor natychmiastowej wykonalności, a zatem nie może ona stać się wykonalna przed upływem terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.