Kontrast:
Komentarz
Prawo zamówień publicznych

Dział II

Postępowanie o udzielenie zamówienia klasycznego o wartości równej lub przekraczającej progi unijne

Rozdział 3

Tryby udzielania zamówień

Oddział 2

Przetarg nieograniczony

Art. 135

Wyjaśnienia SWZ na wniosek wykonawcy

1. Wykonawca może zwrócić się do zamawiającego z wnioskiem o wyjaśnienie treści SWZ.

2. Zamawiający jest obowiązany udzielić wyjaśnień niezwłocznie, jednak nie później niż na 6 dni przed upływem terminu składania ofert albo nie później niż na 4 dni przed upływem terminu składania ofert w przypadku, o którym mowa w art. 138 ust. 2 pkt 2, pod warunkiem że wniosek o wyjaśnienie treści SWZ wpłynął do zamawiającego nie później niż na odpowiednio 14 albo 7 dni przed upływem terminu składania ofert.

3. Jeżeli zamawiający nie udzieli wyjaśnień w terminach, o których mowa w ust. 2, przedłuża termin składania ofert o czas niezbędny do zapoznania się wszystkich zainteresowanych wykonawców z wyjaśnieniami niezbędnymi do należytego przygotowania i złożenia ofert.

4. Przedłużenie terminu składania ofert nie wpływa na bieg terminu składania wniosku o wyjaśnienie treści SWZ, o którym mowa w ust. 2.

5. W przypadku gdy wniosek o wyjaśnienie treści SWZ nie wpłynął w terminie, o którym mowa w ust. 2, zamawiający nie ma obowiązku udzielania wyjaśnień SWZ oraz obowiązku przedłużenia terminu składania ofert.

6. Treść zapytań wraz z wyjaśnieniami zamawiający udostępnia na stronie internetowej prowadzonego postępowania, a w przypadkach, o których mowa w art. 133 ust. 2 i 3, przekazuje wykonawcom, którym przekazał SWZ, bez ujawniania źródła zapytania.


1. Wyjaśnienia SWZ na wniosek wykonawców. Art. 135 Pzp reguluje kwestie związane z możliwością zwracania się przez potencjalnych wykonawców w trybie przetargu nieograniczonego z wnioskiem o wyjaśnienie treści SWZ.

Pomimo tego, że zamawiający w SWZ powinien wyczerpująco i precyzyjnie opisać (wyspecyfikować) wszystkie warunki zamówienia, niejednokrotnie zdarza się, iż potencjalni wykonawcy mają wiele pytań dotyczących jej treści.

2. Termin na wyjaśnienia SWZ. W przetargu nieograniczonym każdy potencjalny wykonawca może zwrócić się do zamawiającego z wnioskiem o wyjaśnienie treści SWZ, a zamawiający ma obowiązek udzielić wyjaśnień, pod warunkiem że wykonawca uczyni to w terminie i w trybie przewidzianym w art. 135 Pzp.

Zamawiający jest obowiązany udzielić wyjaśnień niezwłocznie, jednak nie później niż na 6 dni przed upływem terminu składania ofert, pod warunkiem że wniosek o wyjaśnienie treści SWZ wpłynął do zamawiającego nie później niż na 14 dni przed upływem terminu składania ofert.

Jednakże w przypadku, o którym mowa w art. 138 ust. 2 pkt 2 Pzp (tj. skrócenia terminu składania ofert z uwagi na pilną potrzebę udzielenia zamówienia), zamawiający jest obowiązany udzielić wyjaśnień niezwłocznie, jednak nie później niż na 4 dni przed upływem terminu składania ofert, pod warunkiem że wniosek o wyjaśnienie treści SWZ wpłynął do zamawiającego nie później niż na 7 dni przed upływem terminu składania ofert.

W przypadku gdy wniosek o wyjaśnienie treści SWZ nie wpłynął w terminach określonych w art. 135 ust. 2 Pzp, zamawiający nie ma obowiązku udzielania wyjaśnień SWZ oraz przedłużania terminu składania ofert (art. 135 ust. 5 Pzp), co nie oznacza, że Pzp tego nie dopuszcza.

Należy przy tym podkreślić, że w art 135 ust. 2 Pzp postawiono wymóg, aby wniosek o wyjaśnienie wpłynął do zamawiającego w określonym terminie. Oznacza to, że w tym terminie zamawiający ma otrzymać wniosek o wyjaśnienie treści SWZ.

3. Sposób liczenia terminu w przypadku złożenia wniosku o wyjaśnienia SWZ i udzielenia wyjaśnień. Aby ustalić, kiedy upływa termin na złożenie wniosku o wyjaśnienie treści SWZ zobowiązującego zamawiającego do udzielenia odpowiedzi, należy najpierw od daty składania ofert odjąć 7 lub 14 dni. Powstała w ten sposób data (tożsama w zakresie nazwy dnia tygodnia z datą składania ofert) musi być jeszcze skonfrontowana z przepisem art. 115 Kc, zgodnie z którym, jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Ustaleniu bowiem podlega termin na złożenie wniosku o wyjaśnienie treści SWZ (termin do wykonania czynności). Gdyby okazało się, że data ta przypada na dzień ustawowo wolny od pracy (czyli niedzielę lub święto) albo na sobotę, termin na złożenie wniosku o wyjaśnienie treści SWZ zobowiązującego zamawiającego do udzielenia odpowiedzi, upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą.

Ponieważ Pzp nie reguluje w sposób szczególny początku i końca dnia, zgodnie z art. 111 § 1 Kc w zw. z art. 8 ust. 1 Pzp termin upłynie o północy ostatniego dnia terminu.

Przykład. W postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego dzień składania ofert przypada na 1 lipca. Punktem na osi czasu wyznaczającym upływ terminu na złożenie przez wykonawcę wniosku o wyjaśnienie treści SWZ, na który zamawiający jest zobowiązany udzielić odpowiedzi, przypada na 17 czerwca (14 dni wstecz od dnia składania ofert, bez wliczenia tego dnia, dzień tygodnia o tej samej nazwie). Jeżeli dzień 17 czerwca przypadnie na sobotę, niedzielę lub święto, złożenie wniosku w dniu następnym, tj. 18 czerwca (lub kolejnym w przypadku zbiegu soboty, niedzieli lub świąt), nastąpi z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 135 ust. 2 Pzp.

W podobny sposób należy postąpić w przypadku liczenia terminu na udzielenie przez zamawiającego wyjaśnień w odpowiedzi na wniosek wykonawcy. Również ten termin jest terminem końcowym. Zaczyna bieg w dniu, w którym wpłynął wniosek o wyjaśnienie treści SWZ, a kończy w 4 lub 6 dniu przed upływem terminu składania ofert. Zatem od daty, w której upływa termin składania ofert, należy odjąć 4 lub 6. Jeżeli wyznaczony w ten sposób dzień przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, termin na udzielenie przez zamawiającego wyjaśnień upływa z końcem (o północy) następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą.

4. Sposób ustalenia terminu na udzielenie wyjaśnień do SWZ, w okolicznościach, gdy zamawiający opublikował wstępne ogłoszenie o zamówieniu. Zgodnie z treścią art. 135 ust. 2 Pzp zamawiający jest obowiązany udzielić wyjaśnień treści SWZ niezwłocznie, jednak nie później niż na 6 dni przed upływem terminu składania ofert albo nie później niż na 4 dni przed upływem terminu składania ofert w przypadku, o którym mowa w art. 138 ust. 2 pkt 2 Pzp (tj. gdy zachodzi pilna potrzeba udzielenia zamówienia i skrócenie terminu składania ofert jest uzasadnione), pod warunkiem że wniosek o wyjaśnienie treści SWZ wpłynął do zamawiającego nie później niż na odpowiednio 14 lub 7 dni przed upływem terminu składania ofert. W sytuacji gdy zamawiający, na podstawie art. 138 ust. 2 pkt 1 Pzp, wyznaczy termin składania ofert krótszy niż podstawowy termin minimalny określony w ustawie Pzp, tj. 35 dni, do wyjaśnień treści SWZ zastosowanie będą miały terminy właściwe dla krótszego, minimalnego terminu na składanie ofert, określone w art. 135 ust. 2 Pzp, tj. zamawiający będzie miał obowiązek udzielić wyjaśnień treści SWZ niezwłocznie, jednak nie później niż na 4 dni przed upływem terminu składania ofert, pod warunkiem że wniosek o wyjaśnienie treści SWZ wpłynął do zamawiającego nie później niż na 7 dni przed upływem terminu składania ofert. Za przyjęciem takiej wykładni przemawia okoliczność, że art. 138 ust. 2 pkt 1 Pzp ustanawia identyczne terminy minimalne (tj. terminy 15-dniowe) na składanie ofert co art. 138 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp, do którego z kolei odwołuje się przepis art. 135 ust. 1 Pzp. Jakakolwiek odmienna interpretacja prowadziłaby do wniosku, że skorzystanie przez zamawiającego z przysługującego mu uprawnienia ustanowienia np. 15-dniowego terminu na składanie ofert w przypadku opublikowania wstępnego ogłoszenia o zamówieniu na zasadach określonych w art. 89 ust. 1 i art. 138 ust. 2 pkt 1 Pzp uniemożliwiałoby wykonawcom skuteczne zadawanie pytań do SWZ, a zatem stałoby w sprzeczności z zasadami zamówień publicznych.

5. Nieterminowe udzielenie wyjaśnień. Art. 135 ust. 3 Pzp definiuje konsekwencje nieudzielenia przez zamawiającego wyjaśnień w terminach określonych w art. 135 Pzp.

Pzp zawiera wyraźną regulację, będącą odzwierciedleniem art. 47 ust. 3 dyrektywy klasycznej, stanowiącą o obowiązku przedłużenia terminu składania ofert o czas niezbędny do zapoznania się wszystkich zainteresowanych wykonawców z wyjaśnieniami niezbędnymi do należytego przygotowania i złożenia ofert w przypadku nieudzielenia przez zamawiającego wyjaśnień dotyczących treści SWZ w przewidzianych Pzp terminach. W tym zakresie Pzp nie wskazuje minimalnego ani maksymalnego terminu przedłużenia. Wyznaczając przedłużony termin, zamawiający musi się kierować wagą i zakresem wyjaśnień.

Przy czym stosownie do art. 135 ust. 4 Pzp przedłużenie terminu składania ofert nie wpływa na bieg terminu składania wniosku o wyjaśnienie treści SWZ, o którym mowa w art. 135 ust. 2 Pzp. Przedłużenie więc terminu składania ofert nie daje wykonawcy uprawnienia do ponownego korzystania z normy art. 135 ust. 2 Pzp. Zamawiający nie ma zatem obowiązku udzielania „dodatkowych” wyjaśnień. Nie oznacza to jednak, iż zamawiający nie może udzielić wyjaśnień, jeżeli uzna, że wątpliwości są uzasadnione, a wyjaśnienia niezbędne do złożenia oferty.

Spowodowane nieterminowym udzieleniem wyjaśnień przedłużenie terminu składania ofert nie wpływa więc na bieg pierwotnego terminu składania wniosku o wyjaśnienie treści SWZ (art. 135 ust. 4 Pzp), który – w zależności od wyznaczonego terminu składania ofert – przypada na 14 albo 7 dzień przed upływem pierwotnego terminu składania ofert. Termin na złożenie wniosku o wyjaśnienie treści SWZ będzie więc liczony wstecz, tj. od pierwotnie wyznaczonego terminu składania ofert, pomimo nawet przedłużenia terminu składania ofert.

6. Wniosek o wyjaśnienie SWZ złożony po terminie. Zgodnie z art. 135 ust. 5 Pzp, w przypadku gdy wniosek o wyjaśnienie treści SWZ nie wpłynął w terminach określonych w art. 135 ust. 2 Pzp, zamawiający nie ma obowiązku:

1) udzielania wyjaśnień SWZ oraz

2) przedłużenia terminu składania ofert.

Z użytego w art. 135 ust. 5 Pzp sformułowania „nie ma obowiązku” należy wnioskować, że zamawiający nie musi wykonywać wskazanych wyżej czynności, jednak – jeżeli uzna to za uzasadnione, w szczególności z uwagi na efektywność postępowania – może udzielić wyjaśnień, może także przedłużyć termin składania ofert.

7. Udostępnianie wyjaśnień SWZ. Stosownie do art. 135 ust. 6 Pzp, w celu zapewnienia transparentności i równego dostępu wszystkich potencjalnych wykonawców do wyjaśnień treści SWZ zamawiający – bez ujawniania źródła zapytania – treść zapytań wraz z wyjaśnieniami:

1) udostępnia na stronie internetowej prowadzonego postępowania,

2) w przypadkach, o których mowa w art. 133 ust. 2 i 3 Pzp (gdy część SWZ nie została udostępniona na stronie internetowej), przekazuje wykonawcom, którym przekazał tę część SWZ.

8. Wyjaśnienia SWZ podczas zebrania wykonawców. Wypada przy tym zasygnalizować, że Pzp przewiduje również inny sposób wyjaśniania treści SWZ. Mowa tu o zebraniu wykonawców, które zamawiający może zwołać na podstawie art. 136 Pzp (zob. komentarz do art. 136 Pzp).