Dział VII
Umowa w sprawie zamówienia publicznego i jej wykonanie
Rozdział 5
Podwykonawstwo
Art. 463
Niedozwolone postanowienia w umowie o podwykonawstwo
Umowa o podwykonawstwo nie może zawierać postanowień kształtujących prawa i obowiązki podwykonawcy, w zakresie kar umownych oraz postanowień dotyczących warunków wypłaty wynagrodzenia, w sposób dla niego mniej korzystny niż prawa i obowiązki wykonawcy, ukształtowane postanowieniami umowy zawartej między zamawiającym a wykonawcą.
1. Art. 463 Pzp wprowadza klauzulę ochronną skierowaną do podwykonawców i dalszych podwykonawców, nieznaną regulacji Pzp2004. W założeniu ustawodawcy przepis stanowić ma kolejny element mechanizmu poprawiającego pozycję prawną podwykonawców i dalszych podwykonawców, co do zasady należących do małych i średnich przedsiębiorstw, w relacjach z wykonawcą. W tym celu norma zakazuje, aby podmiot w założeniu silniejszy ekonomicznie (wykonawca względem podwykonawcy, podwykonawca względem dalszego podwykonawcy etc.) kształtował postanowienia umowy o podwykonawstwo w sposób mniej korzystny niż postanowienia ukształtowane w umowie zawartej między zamawiającym a wykonawcą. Zakaz wyrażony w normie dotyczy dwóch typów postanowień umownych kształtujących prawa i obowiązki podwykonawcy:
1) w zakresie kar umownych,
2) dotyczących warunków wypłaty wynagrodzenia.
Względem tych dwóch typów postanowień umowa o zamówienie publiczne stanowi swoisty wzorzec umowny.
Charakter normy wiąże strony w różnym zakresie, uzależnionym od rodzaju zamówienia i rodzaju umowy o podwykonawstwo. Zasadniczo ustawodawca przyznaje zamawiającemu narzędzia kontrolne nad sposobem przestrzegania art. 463 Pzp wyłącznie w przypadku zamówień na roboty budowlane, w których przedmiotem umowy o podwykonawstwo także są roboty budowlane. Wykonawca, podwykonawca lub dalszy podwykonawca jest bowiem zobowiązany przedłożyć zamawiającemu kopię umowy o podwykonawstwo, do której zamawiający, w razie stwierdzenia nieprzestrzegania art. 463 Pzp, może wnieść sprzeciw (art. 464 ust. 3 pkt 3 Pzp). Ustawodawca nie przyznaje zamawiającemu bezpośrednich ustawowych narzędzi kwestionowania innych umów o podwykonawstwo w granicach art. 463 Pzp, choć nie zakazuje zamawiającemu wprowadzenia takich narzędzi na zasadach swobody kontraktowej w umowie o zamówienie publiczne, np. w postaci kar umownych adekwatnych do rozmiaru uchybienia.
Sankcje za nieprzestrzeganie art. 463 Pzp może ponieść wyłącznie wykonawca, gdyż zamawiającego z podwykonawcą nie łączy stosunek obligacyjny. Czyni to wykonawcę podmiotem szczególnie zainteresowanym prawidłową treścią umów o podwykonawstwo.