Dział V
Zamówienia sektorowe
Rozdział 5
Szczególne instrumenty i procedury w zakresie zamówień sektorowych
Art. 389
Umowy ramowe w zamówieniach sektorowych
1. Zamawiający może zawrzeć umowę ramową po przeprowadzeniu postępowania w jednym z trybów udzielenia zamówienia sektorowego przewidzianych w ustawie.
2. Zamówień na podstawie umowy ramowej udziela się w oparciu o obiektywne zasady i kryteria, które mogą obejmować ponowne poddanie zamówienia konkurencji między wykonawcami będącymi stroną zawartej umowy ramowej.
3. Zamawiający określa zasady i sposób udzielania zamówień na podstawie umowy ramowej w dokumentach zamówienia dotyczących umowy ramowej.
4. Zamawiający może zawrzeć umowę ramową na okres nie dłuższy niż 8 lat, chyba że zachodzą wyjątkowe sytuacje uzasadnione przedmiotem umowy. Do umowy ramowej stosuje się przepisy działu VII.
5. Udzielenie zamówienia objętego umową ramową może nastąpić wyłącznie między zamawiającymi wskazanymi w ogłoszeniu o zamówieniu a wykonawcami będącymi stronami umowy ramowej.
6. Do zamówień objętych umową ramową udzielanych po ponownym poddaniu zamówienia konkurencji między wykonawcami będącymi stroną zawartej umowy ramowej stosuje się przepis art. 253 ust. 1.
7. Jeżeli umowa ramowa została zawarta z większą liczbą wykonawców po złożeniu wszystkich ofert w postaci katalogów elektronicznych, zamawiający może postanowić, że ponowne poddanie zamówienia konkurencji będzie odbywało się w oparciu o zaktualizowane katalogi elektroniczne.
8. W przypadku, o którym mowa w ust. 7, zamawiający:
1) zaprasza wykonawców do ponownego złożenia katalogów elektronicznych, dostosowanych do wymagań danego zamówienia albo
2) informuje wykonawców, że z katalogów elektronicznych, które zostały już złożone, pobierze dane potrzebne do sporządzenia ofert dostosowanych do wymagań danego zamówienia, pod warunkiem że poinformował o tym w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia dotyczących umowy ramowej.
9. W przypadku, o którym mowa w ust. 8 pkt 2, zamawiający:
1) informuje, z należytym wyprzedzeniem, wykonawców o terminie i godzinie pobrania danych potrzebnych do sporządzenia ofert dostosowanych do wymagań danego zamówienia oraz zapewnia wykonawcom możliwość zaktualizowania katalogów elektronicznych lub odmówienia zgody na takie pobranie danych;
2) przed udzieleniem zamówienia przedstawia wykonawcy, któremu zamierza udzielić zamówienia, pobrane dane oraz wyznacza temu wykonawcy odpowiedni termin na zakwestionowanie lub potwierdzenie, że tak sporządzona oferta nie zawiera istotnych błędów, przy czym jeżeli wykonawca w wyznaczonym terminie nie zakwestionuje tak sporządzonej oferty, uznaje się, że złożył ofertę.
1. Umowy ramowe w zamówieniach sektorowych. Przepisy art. 389 Pzp, wzorem dyrektywy sektorowej, regulują kwestię zawierania umów ramowych i udzielania zamówień w oparciu o umowy ramowe w zamówieniach sektorowych w sposób bardzo oszczędny, pozostawiając zamawiającym dość dużą swobodę w tym zakresie. Przepisy dotyczące umów ramowych w zamówieniach sektorowych przewidują też szereg odmienności od analogicznych regulacji przewidzianych dla zamówień klasycznych, ustanawiając tym samym bardziej liberalne zasady niż te, które mają zastosowanie do zamówień klasycznych.
Przede wszystkim zamawiający udzielający zamówienia sektorowego mają do wyboru szerszy katalog procedur, które mogą wykorzystać do przeprowadzenia postępowania, mającego na celu zawarcie umowy ramowej, niż zamawiający klasyczni. W zamówieniach sektorowych umowa ramowa może być zawarta po przeprowadzeniu postępowania w jednym z trybów przewidzianych dla zamówień sektorowych, podczas gdy w zamówieniach klasycznych wyłączone jest skorzystanie w tym celu z trybu negocjacji bez ogłoszenia i zamówienia z wolnej ręki.
Art. 389 Pzp nie reguluje też szczegółowo zasad udzielania zamówień w oparciu o umowę ramową, pozostawiając tę kwestię do określenia zamawiającemu. To zamawiający zgodnie z dyspozycją art. 389 ust. 3 Pzp określa zasady i sposób udzielania zamówień na podstawie umowy ramowej. Do niego zatem należy m.in. decyzja, czy zamówienie zostanie udzielone po ponownym poddaniu konkurencji, czy też nie. Musi jednakże zapewnić, że zamówienie zostanie udzielone w oparciu o obiektywne zasady i kryteria oraz wskazać je w dokumentach zamówienia dotyczących umowy ramowej.
Art. 389 ust. 4 Pzp ogranicza możliwość zawarcia umowy ramowej na okres dłuższy niż 8 lat, przy czym należy podkreślić, że jest to regulacja bardziej liberalna niż w zamówieniach klasycznych, w których umowa ramowa co do zasady nie może być zawarta na okres dłuższy niż 4 lata. Przepis przewiduje ponadto pewien wyjątek od tej zasady, pozwalający na zawarcie umowy ramowej na okres dłuższy niż 8 lat, jeśli zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadnione przedmiotem umowy. Do umów ramowych w zamówieniach sektorowych zastosowanie znajdują także przepisy dotyczące umowy w sprawie zamówienia publicznego i jej wykonania określone w dziale VII (zob. komentarz do art. 431–465 Pzp).
2. Zamówienia udzielane na podstawie umowy ramowej. Zgodnie z art. 389 ust. 5 Pzp stronami zamówienia udzielonego na podstawie umowy ramowej mogą być wyłącznie zamawiający wskazani w ogłoszeniu o zamówieniu opublikowanym dla postępowania prowadzącego do zawarcia umowy ramowej oraz wykonawcy będący stronami umowy ramowej. Celem tej regulacji jest zapobieżenie sytuacji, w której mogłoby dojść do nieuprawnionego rozszerzenia zakresu umowy ramowej poprzez umożliwienie udzielenia zamówienia na jej podstawie zamawiającym, którzy nie zostali uwzględnieni na etapie postępowania prowadzącego do zawarcia umowy ramowej. Przepis ma także na celu uniknięcie naruszenia konkurencji, do którego mogłoby dojść poprzez udzielenie zamówienia na podstawie umowy ramowej wykonawcy, który nie jest stroną tej umowy. Z tego względu zasady określone w tym przepisie należy stosować także do zamówień udzielanych na podstawie umowy ramowej zawartej w jednym z trybów nieprzewidujących publikacji ogłoszenia. W związku z powyższym stronami zamówienia udzielonego na podstawie umowy ramowej zawartej w trybie negocjacji bez ogłoszenia lub zamówienia z wolnej ręki powinni być wyłącznie zamawiający wskazani w zaproszeniu do negocjacji skierowanym do wykonawców na potrzeby zawarcia umowy ramowej oraz wykonawcy będący stronami umowy ramowej.
W przypadku, w którym zamawiający zdecyduje się udzielić zamówienia opartego na umowie ramowej w drodze ponownego poddania zamówienia konkurencji, zastosowanie znajdą przepisy zawarte w art. 253 ust. 1 Pzp, tj. regulacje zobowiązujące zamawiających do poinformowania po wyborze oferty najkorzystniejszej równocześnie wszystkich wykonawców o: wyborze oferty najkorzystniejszej, wykonawcach, którzy złożyli oferty, punktacji przyznanej oferentom w każdym kryterium oceny ofert oraz łącznej punktacji, a także o wykonawcach, których oferty zostały odrzucone. Informacji tej musi towarzyszyć uzasadnienie faktyczne i prawne.
W sytuacji, w której umowa ramowa została zawarta z wieloma wykonawcami w wyniku postępowania, w którym oferty zostały złożone w formie katalogów elektronicznych, zamawiający na mocy art. 389 ust. 7 Pzp może postanowić, że ponowne poddanie zamówienia konkurencji odbędzie się w oparciu o zaktualizowane katalogi elektroniczne. W tym celu zamawiający może wybrać jeden z dwóch sposobów postępowania:
1) zaprosić wykonawców do ponownego złożenia katalogów elektronicznych dostosowanych do wymagań danego zamówienia albo
2) pobierać z katalogów elektronicznych dane potrzebne do sporządzenia ofert dostosowanych do wymagań danego zamówienia. Możliwość taka powinna jednak być uprzednio przewidziana w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia dotyczących umowy ramowej, a przed pobraniem potrzebnych danych z posiadanych katalogów elektronicznych zamawiający powinien o takim zamiarze poinformować wykonawców z należytym wyprzedzeniem, podając im informacje o terminie i godzinie pobrania danych oraz zapewniając im możliwość zaktualizowania katalogów lub odmówienia zgody na pobranie potrzebnych danych. Korzystając z tej możliwości, zamawiający zobowiązany jest ponadto przed udzieleniem zamówienia przedstawić wykonawcy, któremu zamierza udzielić tego zamówienia, pobrane dane oraz wyznaczyć mu odpowiedni termin, w którym wykonawca może zakwestionować lub potwierdzić, że tak sporządzona oferta nie zawiera istotnych błędów. Brak sprzeciwu w wyznaczonym terminie uznaje się w takim wypadku za złożenie oferty przez wykonawcę w kształcie sformułowanym przez zamawiającego na podstawie pobranych danych.