Dział VII
Umowa w sprawie zamówienia publicznego i jej wykonanie
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 443
Płatność wynagrodzenia w przypadku umów zawieranych na okres dłuższy niż 12 miesięcy
1. Zamawiający płaci wynagrodzenie w częściach, po wykonaniu części umowy, lub udziela zaliczki na poczet wykonania zamówienia, w przypadku umów zawieranych na okres dłuższy niż 12 miesięcy.
2. Zamawiający określa w umowie procent wynagrodzenia wypłacanego za poszczególne części. Procentowa wartość ostatniej części wynagrodzenia nie może wynosić więcej niż 50% wynagrodzenia należnego wykonawcy.
3. Zaliczka nie może być mniejsza niż 5% wynagrodzenia należnego wykonawcy.
Zgodnie z art. 443 Pzp w przypadku umów zawieranych na okres powyżej 12 miesięcy zamawiający ma obowiązek płacenia wynagrodzenia w częściach, po wykonaniu części umowy, lub udziela zaliczki na poczet wykonania zamówienia. Obowiązek ten dotyczy aktualnie wszystkich kategorii umów, zatem umów na usługi, dostawy i roboty budowlane, pod warunkiem zawarcia ich na okres oznaczony dłuższy niż 12 miesięcy. Z uzasadnienia do projektu Pzp wynika, że „rozwiązanie takie powinno poprawić płynność finansową wykonawców, obniżyć po ich stronie koszty realizacji umowy w zakresie konieczności pozyskiwania finansowania, a w konsekwencji przełożyć się na kwestie konkurencyjności, atrakcyjności ubiegania się o zamówienie publiczne szerszej grupy wykonawców”20.
Zamawiający zobowiązany jest do określenia w umowie, jaki procent wynagrodzenia będzie wypłacał za poszczególne części. W przypadku zamówień na usługi powtarzające się okresowo lub ciągłe stosować będzie można rozliczenia miesięczne lub kwartalne. Natomiast w przypadku dostaw, np. artykułów biurowych, sprzętu IT, paliwa, przyjąć będzie można płatności etapowe, które następować będą po dostarczeniu danej partii. To od zamawiającego zależy, jaki model płatności częściowych przyjmie, jednakże musi pamiętać o określeniu, jaki procent wynagrodzenia będzie wypłacał za poszczególne części i jaka będzie wartość ostatniej części.
Należy też pamiętać, iż ustawodawca co do ostatniej części wynagrodzenia wprowadził ograniczenie procentowe, zgodnie z którym ostatnia część wynagrodzenia nie może wynosić więcej niż 50% wynagrodzenia należnego wykonawcy.
Postanowienia umowy regulujące rozliczenia pomiędzy zamawiającym a wykonawcą uzależnione są od charakteru i rodzaju zamówienia, jego zakresu i wielkości, a także sposobu oraz terminu realizacji. Zapisy umowy powinny być w każdym przypadku dostosowane do specyfiki udzielanego zamówienia.
Jeżeli zamawiający nie przewiduje płatności częściowych w umowach zawartych na okres powyżej 12 miesięcy, to wówczas zobowiązany jest przewidzieć udzielanie wykonawcy zaliczek, pozwalających na płynne finansowanie kolejnych etapów zamówienia. Art. 443 ust. 3 Pzp stanowi, że poszczególne zaliczki nie mogą być mniejsze niż 5% wynagrodzenia należnego wykonawcy.
20 Uzasadnienie do rządowego projektu ustawy – Prawo zamówień publicznych, druk nr 3624, http://www.sejm.gov.pl/sejm8.nsf/druk.xsp?nr=3624, (dostęp: 28 lutego 2020 r.)